آشنایی مقدماتی با کاشت درخت خرما:

خرما، یکی از محبوب ترین میوه هایی است که تقریبا مهمان همیشگی سفره ی ایرانی ها بوده است. جالب است بدانید مردم مناطقی که درخت خرما در آن ها کشت می شود، به نخل مثل یک انسان احترام می گذارند.  کاشت درخت خرما؛ در استان هایی مانند استان سیستان و بلوچستان، استان کرمان و استان خوزستان به وفور انجام می شود.

خرما به دلیل نقشی که در رژیم غذایی ایرانی – اسلامی ایرانی ها دارد، یک محصول پرمصرف در ایران است که بخشی از آن هم به سایر مناطق جهان ارسال می شود. درخت خرما که به نخل معروف است معمولا بیش از 30 متر رشد می کند.

اگر شما هم در مناطق گرمسیری زندگی می کنید و قصد کاشت نهال خرما، را دارید، ما در این مقاله تمام فوت و فن های این کار را به شما آموزش خواهیم داد.

بیوگرافی و مناطق کاشت درخت خرما:

همانطور که گفتیم درخت خرما به نام نخل خوانده می شود. این درخت سال ها پیش در مناطقی کشف و نامگذاری شد که آب و هوایی نیمه استوایی داشتند و معمولا بارندگی در آن ها بسیار کم است.

کاشت خرما؛ علاوه بر ایران و کشورهای عربی مانند عربستان، امارات و کشورهای شرقی ایران نظیر پاکستان، در مناطقی از قاره ی آفریقا و قاره ی آمریکای جنوبی هم انجام شده و به خوبی محصول می دهد. در ایران هم همانطور که گفتیم، این درخت بیشتر در جنوب و دو ناحیه شرقی و غربی جنوب کشور، رشد می کند.

بیوگرافی درخت خرما

کاشت درخت خرما چگونه است؟

هر نهال نوسالی برای باردهی و تولید محصول، باید تحت شرایط ویژه ای کاشته شود. شرایطی که برای هر درخت متفاوت است و باید حتما نسبت به آن ها آگاهی داشت. میزان آب، نوع خاک و مدت زمان قرارگیری در معرض نور از اصلی ترین فاکتورهایی هستند که برای کاشت درختان مختلف باید به آن ها توجه کرد.

بهترین فصل برای کاشت درخت خرما چه فصلی است؟

فصل بهار و اوایل فصل تابستان مناسب ترین زمان برای کاشت نهال خرما، یا همان نخل است. نهال درخت خرما نباید در ابتدا در معرض نور بسیار شدید قرار داشته باشد و همین که آن را در محیطی قرار دهید که نور غیرمستقیم دریافت کند، برای رشد آن کافی است.

نکته ی دیگری که باید به آن توجه کنید، میزان آبدهی به ریشه است؛ توصیه شده است پیش از کاشت خرما، ریشه ی آن را خیس کنید اما هنگام کاشت نباید ریشه را در شرایط غرقابی قرار دهید. این موضوع به معنی آن است که مرطوب بودن خاک برای رشد نهال کافی است.

انواع روش کاشت درخت خرما:

برای تکثیر و کاشت نهال خرما؛ روش های مختلفی وجود دارد که از گذشته تا اکنون مرسوم بوده اند. اگر قصد دارید در خانه یا باغ خود یک یا چند درخت خرما بکارید، بهتر است این روش ها را بدانید.

انواع روش های کاشت نهال خرما

  • تکثیر با استفاده از بذر درخت خرما:

روشی که خرما را از دیر باز به وسیله ی آن تکثیر و کشت می کنند، روش تکثیر با بذر است. اگرچه این روش امروزه توسط متخصصان کشاورزی دیگر پیشنهاد نمی شود اما هنوز برای سایر استفاده ها از درخت خرما، کاربرد دارد.

در شرایطی که کاشت نخل به منظور ایجاد پارک ها و فضاهای سبز باشد یا از آن ها برای صنعت چوب استفاده شود، برای کشت انبوه درخت خرما از بذر آن استفاده می کنند.

  • تکثیر و کاشت درخت خرما با استفاده پاجوش:

پاجوش درخت خرما (Palm tree stumps) تقریبا رایج ترین روشی است که برای کاشت خرما، از آن استفاده می کنند. در این روش  بخشی از ریشه ی گیاه مادر را با روش های بسیار تخصصی جدا می کنند تا پس از آن تمام خصوصیات گیاه پایه یا گیاه مادر به گیاه جدید منتقل شود.

جالب است بدانید اگر پاجوش توسط افراد غیرمتخصص انجام شود، نه تنها تکثیر درخت خرما بی نتیجه خواهد بود، بلکه به گیاه پایه یا مادر نیز آسیب وارد می شود.

  • تکثیر درخت خرما با استفاده از کشت بافت گیاه

این روش یک روش آزمایشگاهی است که در آن با استفاده از مکانیسم های بیولوژی کشاورزی، سلول گیاه را در آزمایشگاه کشت کرده و سپس آن را به زمین مورد نظر، منتقل می کنند.

فاصله کاشت درخت خرما چقدر است؟

برای آنکه فرآیند ثمردهی و کاشت نهال خرما، موفق باشد، باید قواعدی را رعایت کرد؛ اولا اگر قصد دارید چندین درخت خرما را بکارید، نباید آن ها را نزدیک به هم قرار دهید. منظور از نزدیک بودن فاصله ای کمتر از 7 الی 8 متر است. درختان باید فضای اختصاصی خود را برای تغذیه از خاک در اختیار داشته باشند؛ بنابراین رعایت فواصل استاندارد را از یاد نبرید.

یک نکته مهم هنگام کاشت درخت خرما:

حالا که صحبت از فاصله ی استاندارد برای کاشت درختان خرما شد، بد نیست بدانید برای حداقل و حداکثر ارتفاع فروبردن ریشه در خاک هم استانداردهایی وجود دارد؛ به طوری که متخصصان کشاورزی و نخل داران توصیه می کنند ارتفاع کاشت ریشه از سطح خاک نباید از نیم متر معادل 50 سانتیمتر بیشتر شود.

نکات کاشت درخت خرما

آیا کاشت نهال خرما در باغچه امکان پذیر است؟

شاید برایتان جالب باشد که می توان با استفاده از چند هسته ی خرما در باغجه های کوچک هم کاشت درخت خرما، انجام می شود. این کار بسیار فرآیند ساده ای دارد؛ اگر هسته ی خرمای استفاده شده را در خاک یک گلدان بکارید و آن را آبیاری کنید، پس از آنکه جوانه بزند، قابلیت کاشته شدن در خاک را دارد.

جوانه ی درخت خرما پس از کاشته شدن در خاک، با استفاده از نور و آب کافی می تواند به میزان قابل توجهی رشد کرده و ثمر دهد. البته در نظر داشته باشید که اگر به دنبال کاشت یک درخت زودبازده هستید، کاشت درخت خرما، منطقی نیست؛ ثمردهی درخت خرما حداقل به سه الی چهار سال زمان نیاز دارد.

فنون باغداری و محافظت از درخت خرما در برابر آفات:

یکی از بدترین اتفاقاتی که ممکن است برای کشاورزان و باغداران با کاشت درخت خرما بیفتد، هجوم آفات به گیاه است. آفات می توانند کل محصول و حتی در مواردی خود گیاه را نابود کنند. برای در امان نگه داشتن درخت خرما از هجوم آفات هم راه هایی در نظر گرفته شده است که لازم است آن ها را بدانید.

آفت های گیاهی هم مثل ویروس سرماخوردگی در انسان می توانند بین درختان مختلف جابه جا شوند. یکی از عوامل گردش آفت در بین نخلستان های مختلف هم انتقال بخش هایی از درخت خرما در یک نخلستان به نخلستانی دیگر در منطقه ای دیگر است.

متخصصان کشاورزی و گیاه پزشکی در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده اند که با استفاده از سازوکارهایی بازدارنده، می توان از آفت زدگی گیاهان جلوگیری کرد. آن ها می گویند نباید بگذارید زخم یا جراحتی بر روی تنه ی نخل ها ایجاد شود. هرس کردن صحیح نخل ها هم از دیگر مواردی است که می تواند مانع از آفت زدگی آن ها شود.

آفات خرما

انواع هرس با کاشت درخت خرما:

در نخلستان های بزرگ برای هرس درختان خرما معمولا از چند روش مختلف استفاده می شود. هرس برگ های درخت خرما و هرس دمبرگ ها، دو راه عمده برای هرس کردن گیاه از طریق برگ هایش است. روش های دیگری هم مثل هرس خار و هرس دم خوشه های درخت خرما مرسوم است.

شایع ترین بیماری و آفات درخت خرما چیست؟

زنجرک، کرم گرده و همچنین بیماری گیاهی حامج ازجمله آفات و بیماری هایی هستند که در درختان خرما و نخلستان ها گزارش شده اند.

خاک مناسب برای کاشت خرما:

رشد درخت خرما در مناطق کم آب باعث شده تا این گیاه در برابر بسیاری از کمبودها مقاوم شود. بنابراین حتی در خاک هایی که میزان املاح بالایی دارند می تواند رشد کند اما این به معنای ترجیح دادن خاک شور به سایر انواع خاک ها نیست.

درخت خرما معمولا در خاک هایی بهتر ثمر می دهد که درصد تخلخل خاک پایین باشد. خاک های سنگین که عمده ی ذرات تشکیل دهنده ی آن ها از رس است، برای کاشت درخت خرما، گزینه ی مناسبی هستند. هرچند کاشت خرما؛ در خاک های شنی یا همان خاک سبک هم در بعضی از مناطق، جواب داده است.

نحوه آبیاری نهال و درخت بالغ خرما چگونه است؟

در مناطق نیمه  استوایی روش های مختلفی برای آبیاری (Watering System) نخلستان ها وجود دارد. آبیاری موسوم به جزر و مد، آبیاری کرتی و آبیاری نواری (Strip irrigation) چند روش مرسوم برای آبیاری نخلستان ها هستند.

  • در روش جزر و مد، با کاشت درخت خرما در نزدیکی دریا، در طول شبانه روز درختان با بالاآمدن آب دریا آبیاری شده و بدین وسیله سیراب می شوند.
  • در آبیاری نواری دالان هایی در میان درختان ایجاد می کنند که آب بتواند بین درختان بخزد و همه ی آن ها را سیراب کند.
  • سیستم آبیاری کرتی هم به این صورت است که هر یک یا چند درخت در داخل یک محفظه یا مرز قرار می گیرند و به میزان لازم به آن ها آب خواهد رسید. آبیاری کرتی یکی از بهترین روش ها برای آبیاری است؛ زیرا از هدر رفتن آب جلوگیری می کند و تنها نقاط هدف یعنی خود درختان را سیراب خواهد کرد.

قلمه زدن برای کاشت درخت خرما چطور انجام می شود؟

حقیقت این است که قلمه زدن این درخت کار راحتی نیست و باید حتما در آن مهارت داشته باشید. در مرحله ی اول باید به یاد داشته باشید که به هیچ وجه نباید فرآیند قلمه زدن را در فصل زمستان انجام دهید.

در زمستان گیاه آمادگی لازم برای انجام قلمه را ندارد و آسیب خواهد دید. بنابراین بهترین زمان برای قلمه زدن جهت کاشت درخت خرما، در بهار یعنی حدفاصل بین استراحت گیاه (در زمستان) و رشد کامل آن (در تابستان) است.

شاید اغراق نباشد اگر بگوییم قلمه زدن درخت خرما کم از یک جراحی پزشکی ندارد و کوچکترین اشتباهی ممکن است به مرگ گیاه منجر شود! بنابراین در هنگام قلمه زدن باید دستکش به دست داشته باشید، تجهیزات شما مثل اره باید استاندارد باشند و مواد ضدعفونی کننده هم باید در دسترس باشد.

فراموش نکنید که برای ترمیم جای قلمه حتما باید از خمیر شفادهنده استفاده کنید تا از نفوذ آفات مختلف به گیاه جلوگیری شود. بعد از این مرحله است که می توانید ضمن کاشت قلمه، آبیاری آن را آغاز کنید و از آسیب ندیدن گیاه اصلی هم مطمئن باشید.

قلمه زدن درخت خرما

نحوه کوددهی درخت خرما؛ بهترین کودهای شیمیایی و حیوانی کدامند؟

کودهای حیوانی و شیمیایی هر کدام به نوبه ی خود نقش مهمی در رشد گیاه دارند. برای کوددهی و کاشت درخت خرما، هم سازوکار مشخصی وجود دارد که باید به آن ها آگاه باشید. کودهای شیمیایی ازته، فسفره و پتاسه که از سه عنصر شیمیایی ازت، فسفر و پتاسیم منشا گرفته اند، بهترین و شناخته شده ترین کودهای شیمیایی هستند.

کودهای مشتق شده از ازت را معمولا بر اساس سن گیاه استفاده می کنند؛ بدین صورت که هرچه سن گیاه بیشتر باشد، میزان کود نیز بیشتر خواهد شد. اما به طور مشخص هر سال از سن نخل، گیاه را به 200 گرم از این کود نیازمند می کند تا بتواند مواد مغذی خود را دریافت کند.

برای استفاده از کودهای پتاسه باید به جنس و پایداری خاک محل کاشت درخت خرما، دقت کرد. اگر خاک فاقد مواد مغذی مورد نیاز گیاه بوده یا به اصطلاح فقیر باشد، حدود 200 الی 300 گرم از آن می تواند مقدار مناسبی باشد.

کود فسفره هم تقریبا با میزانی مشابه بقیه استفاده می شود و در نخل هایی که ده سال یا بیشتر و کمتر سن دارند، حدود 1500 گرم از این کود مناسب است.

اما کودهای دامی که از فضولات احشام تهیه می شود، به جهت منابعی که دارد، یک منبع تغذیه ای مهم برای گیاهان هستند. از این کودها یک سال در میان استفاده می شود و معمولا برای هر درخت حدود 50 کیلوگرم کود حیوانی استفاده می کنند تا گیاه قوام پیدا کند.

فواید و خواص خرما برای بدن:

کاشت درخت خرما؛ به خاطر خواص تغذیه ای بالای محصول و طبیعت گرم آن ارزشمند می باشد. خرما سرشار از ویتامین های ب 1، ب 2، ب3 و ب 5 است و علاوه بر این منبع غنی کلسیم و آهن هم به شمار می رود. خرما برای افراد مبتلا به آنمی یا کم خونی توصیه شده است و می تواند در افراد مبتلا به بیماری های قلبی و عروقی هم مفید باشد.

منابع کلسیمی خرما آن را به یک ماده ی غذایی کامل برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان تبدیل کرده است که مصرف آن در کودکان درحال رشد بسیار مهم است. خرما طبعی گرم دارد و می تواند برای کسانی که از مشکلات گوارشی معده یا روده رنج می برند در نقش مسهل عمل کند. نقش خرما در کنترل علائم یبوست نیز غیر قابل انکار است.

خواص خرما

جمع بندی نهایی در رابطه با کاشت درخت خرما:

همانطور که دیدید، خرما یک میوه  با قدمتی طولانی سال است و در بسیاری از مناطق در قاره های مختلف کشت می شود. کاشت خرما؛ در نخلستان قواعد ویژه ای دارد که از عهده ی هرکسی بر نمی آید. با این حال تحت شرایطی خاص می توان خرما را در باغچه هم کاشت تا به ثمردهی برسد.

روش های هرس کردن و قلمه زدن  برای کاشت نهال خرما بسیار مهم هستند و اگر توسط افراد غیرمتخصص انجام شود می تواند به مرگ درخت خرما منجر شود. امروزه علاوه بر استفاده از خرما برای میوه ی آن، از آن برای تجهیز فضای سبز شهرها و همچنین تامین چوب در کارخانه های چوب بری استفاده می شود.

خرما میوه ای بسیار مفید و غذایی کامل برای انسان است. ویتامین های بسیاری که در این میوه وجود دارد می تواند آن را برای یک میان وعده مقوی بسیار مناسب کند. خرما همچنین نقش زیادی در تقویت بافت استخوانی انسان دارد و این موضوع هم به دلیل منابع غنی کلسیم موجود در آن است.

اگرچه کاشت درخت خرما؛ در نخلستان های انبوه، متداول است اما می توان این میوه را در باغچه ی خانه هم تحت شرایط ویژه ای کاشت. برای رشد هرچه بهتر درخت خرما هم معمولا از دو نوع کود شیمیایی و حیوانی استفاده می شود. میزان و نوع کوددهی، به نوع درخت خرما، سن درخت و… بستگی دارد و بر این اساس، متغیر است.

با آشنایی بیشتر با کاشت درخت خرما و کسب اطلاعات خرید همین حالا با خطوط تماس نهالستان آریا نهال در ارتباط باشید.