خواص نارنگی میوه ای با عطر پاییز و به رنگ پاییز:

شاید برای پی بردن به فواید نارنگی، همین که بوی این میوه را استشمام کنید، کافی باشد! میوه ای خوش طعم که می تواند میان وعده ی مناسبی برای عصر پاییزی شما به صورت آبمیوه و اسموتی و یا یک مربای خوشمزه باشد! اما آیا از مواد مغذی و خواص نارنگی، آگاهی دارید؟

نارنگی از میوه های محبوبی است که به خاطر طعم دلپذیر و جدا کردن راحت پوستش، طرفداران خاص خود را دارد! قند طبیعی موجود در نارنگی، دسری سالم و عالی برای پذیرایی است. در ادامه ی همین مقاله با دلایل مصرف و خاصیت نارنگی، بیشتر آشنا خواهید شد.

آشنایی با خواص نارنگی

تاریخچه نارنگی و مشخصات آن:

نارنگی، میوه ای با قدمت هزاران ساله و نام رایج گونه ای از پرتقال ماندارین (Citrus reticulata) است. زادگاه نارنگی که احتمالاً مناطق بومی گرمسیری و نیمه گرمسیری آسیای جنوب شرقی است در مسیرهای تجاری، به سمت کشورهای غرب تا مدیترانه، به ویژه جنوب اروپا و جنوب ایالات متحده گسترش یافت.

در افسانه های چینی، به دلیل خواص نارنگی، از هدیه دادن آن به عنوان هدیه ی شادی و رفاه یاد شده است. این میوه، از قدیم مورد توجه بوده و جزو میوه ای محسوب می گردید که ابتدا به صورت وحشی در جنگل ها یافت شد و سپس در باغ ها و منازل کشت گردید.

نارنگی، از خانواده ی مرکبات و با درختانی کوچک یا درختچه هایی بزرگ است که دارای شاخه های خاردار و برگ های همیشه سبز با حاشیه ی کامل است. گُل های آن به صورت منفرد یا به شکل گل آذین های کوریمب کوچک هستند.

قطر هر گُل، دو تا چهار سانتی متر، با چهار تا پنج گلبرگ سفید و پرچم های متعدد است که اغلب بوی بسیار نافذی دارند. میوه ی نارنگی در انتهای شاخه ها قرار دارند و اغلب از پرتقال ها کوچک تر هستند.

مشخصات نارنگی

برخی از میوه های نارنگی  بدون دانه و برخی دیگر دارای تعداد دانه های متفاوتی در هر بخش هستند. ارزش و فواید نارنگی، آنقدر قابل توجه است که امروزه در بسیاری از منازل و باغ ها کاشته می شود.

خواص نارنگی چیست؟

شاید اگر بدانید هم گوشت و هم پوست نارنگی بسیار مغذی است، کمی تعجب آور باشد. اما واقعیت این است بسیاری از مواد شگفت انگیز و پرخاصیت در پوست نارنگی هم نهفته است. جالب است بدانید که چینی ها در بسیاری از غذاهای خود از پوست خشک شده ی نارنگی به عنوان طعم دهنده ای پرخاصیت استفاده می  کنند.

آیا می دانید فواید و خواص نارنگی، چیست؟

معرفی فواید نارنگی

نارنگی سرشار از مواد مغذی:

نارنگی در مقایسه با سایر مرکبات، از جمله پرتقال و گریپ فروت، سرشار از مواد مغذی و آب بیشتری است. در واقع، حدود 85 درصد نارنگی از آب تشکیل شده است. میزان انرژی و مواد مغذی موجود در یک عدد نارنگی متوسط شامل: 47 کالری است و میزان کربوهیدرات، فیبر، پروتئین، چربی و قند آن به ترتیب به میزان 12، 2، 0.7، 0.3 و 9.3 گرم است.

همچنین حاوی منابع خوبی از انواع ویتامین ها، آنتی اکسیدان ها و مواد معدنی مختلف از جمله ویتامین ث، ویتامین آ، انواع ویتامین های گروه ب، پتاسیم، پیریدوکسین و فولات است. بسیاری از فواید نارنگی، مربوط به وجود ویتامین ث موجود در این میوه است.

آنتی اکسیدان بالا از خواص نارنگی:

نارنگی از غلیظ ترین منابع آنتی اکسیدان بتا-کریپتوکسانتین است که در بدن به ویتامین A تبدیل می شود. آنتی اکسیدان هایی از جمله ویتامین C، بتا-کریپتوکسانتین، تارگرین و نوبیلتین، با خنثی کردن اثرات مخرب استرس اکسایشی، که در اثر تجمع رادیکال های آزاد ایجاد می شود، از بدن محافظت می کنند. رادیکال های آزاد در ایجاد بیماری های مزمن مانند بیماری قلبی، آرتریت و سرطان نقش دارند.

فواید پوست نارنگی:

از خواص نارنگی؛ مواد شیمیایی مفید موجود در پوست آن است. پوست نارنگی شامل آنتی اکسیدان ها و فلاونوئیدهایی از جمله نارینژنین، هسپریدین و نوبیلتین است که به کاهش شدت واکنش های آلرژیک کمک می کند.

برخی مطالعات که بر روی حیوانات انجام شده، نشان داده است که آنتی اکسیدان نوبیلتین که در پوست نارنگی وجود دارد، می تواند به کاهش تاثیرات نامطلوب ناشی از بیماری آلزایمر و کاهش خطر ابتلا به بیماری های مزمن کمک کند.

خواص نارنگی تقویت کننده ی سیستم ایمنی:

بیشتر خاصیت نارنگی مربوط به ویتامین ث موجود در آن است. این ویتامین با تأثیر بر سلول های T که نوعی گلبول سفید برای پاسبانی از بدن هستند، محافظ سیستم ایمنی در برابر انواع ویروس ها و باکتری ها هستند. برای مثال، مصرف 1 تا 2 گرم ویتامین ث در روز، با کاهش شدت و طول مدت سرماخوردگی مرتبط است.

سلامت مغز با خواص نارنگی:

برخی تحقیقات حاکی از این موضوع است که دیگر خاصیت نارنگی که ناشی از آنتی اکسیدان های موجود در آن، از جمله ویتامین ث و نوبیلتین است،  به احتمال زیاد در برابر برخی اختلالات مزمن مغزی مانند اسکیزوفرنی، بیماری آلزایمر و بیماری پارکینسون می تواند محافظت ایجاد کند.

نقش خاصیت نارنگی در زیبایی پوست:

از دیگر فواید نارنگی که مربوط به ویتامین ث موجود در آن است می توان به تولید پروتئین کلاژن در بدن و سلامت پوست اشاره کرد. این ویتامین، موجب تقویت سنتز کلاژن، بهبود زخم و کاهش علائم پیری و چین و چروک پوست می شود.

خاصیت نارنگی برای پوست

سلامت قلب با بهره مندی از خواص نارنگی:

در مطالعه ای که بر روی بیش از 500000 بزرگسال انجام شد،  مشخص گردید که مصرف حداقل نصف فنجان میوه ی تازه برای حداقل یک بار در روز ممکن است به طور قابل توجهی خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را کاهش دهد. شرکت کنندگانی که روزانه میوه مصرف می کردند، تقریباً 33 درصد کمتر در معرض خطر مرگ ناشی از حمله ی قلبی یا سکته بودند.

از این رو، دیگر خاصیت نارنگی، که مربوط به آنتی اکسیدان های موجود در آن مانند ویتامین ث، تانگرتین و نوبیلتین است، موجب کاهش فشار خون و تجمع پلاکت ها شده و عملکرد رگ های خونی را بهبود خواهد داد. همچنین، سطح تری گلیسیرید،  کلسترول بد خون و عوامل خطر بیماری قلبی را کاهش داده و موجب تقویت سلامت قلب می گردد.

خواص نارنگی به عنوان ضد سرطان:

از دیگر فواید نارنگی؛ و سایر مرکبات که در برخی تحقیقات به آن اشاره شده است،  مربوط به نقش موفقیت آمیز آنتی اکسیدان ها و فلاونوئیدهای موجود در آن ها در مبارزه با سرطان هایی از جمله سرطان معده، سینه، روده بزرگ و ریه است.

ظاهراً، ویتامین ث موجود در نارنگی و حتی مصرف مکمل های ویتامین ث می تواند از رشد و گسترش تومور جلوگیری کند، باعث بهبود زخم پس از جراحی شود، سمیت داروهای شیمی درمانی را کاهش و اثربخشی آن ها را افزایش دهد. اما، اثبات این موضوع، هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

نقش خواص نارنگی و کاهش وزن:

از دیگر خاصیت های نارنگی؛ کاهش وزن به دلیل فیبر موجود در آن است. مرکبات، از جمله نارنگی، فیبرهای نامحلولی مانند سلولز و لیگنین را برای بدن فراهم می کنند که در روده قابل تخمیر نیست. در نتیجه، این فیبرها، سرعت انتقال غذا از طریق دستگاه گوارش را کاهش و احساس سیری را در فرد افزایش می دهند.

این موضوع می تواند به تنظیم اشتها کمک کرده و موجب کاهش وزن شود. دریافت فیبر بیشتر می تواند به حفظ تعادل وزن بدن و جلوگیری از افزایش وزن کمک کند.

فایده نارنگی برای سلامت چشم:

از دیگر فواید نارنگی؛ که ناشی از محتوای بالای ویتامین ث موجود در آن است، موجب سلامت چشم، به تاخیر انداختن شروع آب مروارید و تخریب دیرتر شبکیه ی چشم می شود. این بیماری ها، معمولاً با افزایش سن رخ می دهند.

حمایت از سیستم گوارشی سالم با خواص نارنگی:

خواص آنتی اکسیدانی، فیبر مناسب و عدم گلوتن موجود در نارنگی باعث می شود که به میوه ای با هضم آسان تبدیل شود. در نتیجه، مصرف منظم نارنگی می تواند به رفع یبوست و نفخ در افراد مبتلا به مشکلات گوارشی کمک کند. لذا، حمایت از سیستم گوارشی، از دیگر فایده های نارنگی و بسیاری از مرکبات محسوب می شود.

خواص نارنگی در سم زدایی بدن:

نارنگی، مشابه بسیاری از مرکبات، ماهیتی بسیار قلیایی دارد که می تواند به پاک کردن بدن از سموم و اسیدهای بد کمک کند. البته این خاصیت نارنگی، به نوع نارنگی و شیرین بودن آن ارتباط دارد.

فواید نارنگی و تاثیر بر استرس طبیعی:

از دیگر خاصیت های نارنگی؛ این است که می تواند با تولید انتقال دهنده های عصبی، به حفظ آرامش اعصاب و تثبیت خلق و خو کمک کند و از احساسات منفی مثل استرس و اضطراب جلوگیری نماید.

خواص نارنگی و ارزش اکولوژیکی:

به عنوان یکی از فواید نارنگی، می توان به ارزشمند بودن آن برای انسان و اکوسیستم اشاره کرد. از نظر اکولوژیکی، برگ ها، میوه ها و گل های نارنگی برای تغذیه ی حیوانات مختلف از جمله حشرات لارو و زنبورهای گرده افشان مناسب است. این میوه، برای انسان، نه تنها به لحاظ تغذیه ای، بلکه به لحاظ ارزش های زیبایی شناختی و حسی نیز قابل توجه است.

افزودن نارنگی به رژیم غذایی:

چند راهکار پیشنهادی برای استفاده از خواص نارنگی، در رژیم غذایی توصیه می شود. می توانید با افزودن میوه ی نارنگی به سالاد از فواید منحصربه فرد این میوه بهره مند شوید. با رنده کردن پوست نارنگی و افزودن آن به انواع سس ها و نوشیدنی های مختلف، مزه و طعم جدیدی را تجربه نمایید.

از آب نارنگی به صورت آبمیوه در وعده ی صبحانه و یا عصرانه مصرف کنید. همچنین، مصرف آن به عنوان میان وعده ی مغذی به ماست یا پودینگ به جذب ویتامین های مغذی آن در بدن کمک خواهد کرد.

تهیه ی خورش نارنگی با مرغ یا ماهیچه، پیشنهاد دیگری برای بهره مندی از خواص نارنگی، است. همینطور، استفاده از میوه ی نارنگی در انواع دسرها و اسموتی ها راهکار دیگری برای استفاده از این میوه ی مغذی است.

رژیم غذایی و فایده نارنگی

مناطق کشت و کار نارنگی:

نارنگی در اغلب مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان کشت می گردد. در کشور ما هم بیشتر در نواحی جنوبی دریای خزر و مناطق شمالی خلیج فارس کاشته می شود. از خواص نارنگی، تحمل درخت آن در برابر خشکی است. اما، میوه ی آن، تحمل کمتری در برابر خشکی دارد.

درختان نارنگی به راحتی در برابر سرما آسیب پذیر بوده و تمامی گونه های آن در برابر سرمازدگی ناپایدار هستند.

ویژگی های درختان نارنگی:

درخت نارنگی نسبت به سایر درختان از جمله پرتقال کوچک تر و دارای شاخه های باریک و برگ های سبز و براق است. گل های نارنگی به صورت پنج گلبرگ سفید و معطر هستند. میوه ی نارنگی در دو انتها کمی صاف و دارای پوست نارنجی مایل به قرمز است.

از دیگر خواص نارنگی،  می توان به استفاده ی گل ها و یا شکوفه های آن در تهیه ی مربا، دسر و… اشاره کرد.

ویژگی های درخت نارنگی

بهره مندی از خواص نارنگی با بهترین نارنگی ها:

نارنگی های با کیفیت خوب، کمی سفت، به نسبت سنگین، همراه با پوست سنگریزه ای و بدون شیارهای عمیق و به رنگ نارنجی مایل به قرمز هستند. این نوع نارنگی ها، معمولاً دارای مزه ی شیرین تری نسبت به انواع دیگر هستند. خاصیت نارنگی؛ و میزان فواید آن به دلیل کیفیت بهتر و مزه ی شیرین تر آن ها می تواند متفاوت باشد.

محبوب ترین گونه های نارنگی:

از قدیمی ترین و محبوب ترین گونه های نارنگی، دانسی است؛ اما دیگر به طور گسترده کشت نمی شود. این رقم، در سال 1867 از دانه ی نارنگیِ Moragne منشاء گرفت. فصل اوج این نوع نارنگی، در ماه دسامبر است. با گذشت زمان، این گونه، با هیبریدهایی مانند رابینسون، سانبورست و هانی (مرکوت) جایگزین شد و از این رو، خواص نارنگی ها بهبود یافت.

نوع دیگری از نارنگی،  نارنگی عسل است و همانطور که از نامش پیداست، بسیار شیرین است و در اصل مورکوت نامی ده می شود. محبوب ترین گونه های نارنگی، عبارتند از کلمانتین، ناگت طلایی، نارنگی بدون دانه و تانجلو که تلاقی بین نارنگی و گریپ فروت است.

محصولات تجاری نارنگی:

ا؛ طعم شیرین، پوست نازک و بازیابی آسان خاصیت نارنگی که آن را به یکی از محبوب ترین خوراکی های سالم برای همه ی افراد، در تمام سنین تبدیل کرده است.

ساتسوما گونه ی رایج نارنگی بدون دانه در ژاپن است که اغلب به عنوان ماندارین نامی ده می شود. همچنین، محصولاتی از نارنگی که به صورت تجاری به بازار عرضه می شوند عبارتند از: Minneola، Orlando، Dancy و Seminole.

کشورهای تولیدکننده نارنگی:

همانطور که گفته شد، امروزه نارنگی در اکثر نقاط جهان به خصوص در کشورهای گرمسیری و نیمه گرمسیری آسیای جنوب شرقی کشت می شود. کشور ما نیز جزو 10 کشور برتر تولیدکننده ی نارنگی کلمانتین است و از این لحاظ در رتبه ی پنجم جهانی قرار دارد.

از خواص نارنگی کلمانتین یا یافا، بی هسته بودن، آبدار بودن و شیرین بودن آن نسبت به سایر انواع دیگر نارنگی است. کشورهای چین، اسپانیا، برزیل و ژاپن در جایگاه های اول تا چهارم جهانی، به لحاظ تولید نارنگی یافا،  قرار دارند.

نتیجه گیری و جمع بندی پیرامون خواص نارنگی:

به طورکلی، مصرف انواع میوه ها و به خصوص مرکباتی از جمله نارنگی به دلیل دارا بودن انواع مواد معدنی، ویتامین ها و آنتی اکسیدان های مختلف، جهت تامین ریزمغذی ها و ماکرومولکول های موردنیاز روزانه ی بدن ضروری است. همانطور که در این مقاله به آن اشاره شد، از جمله فواید نارنگی، و بسیاری از مرکبات دیگر، مربوط به وجود آنتی اکسیدان ها و ویتامین ها به خصوص ویتامین ث موجود در آن ها است.

در این مقاله، سعی کردیم به طور کامل به فواید و خواص مختلف نارنگی از جنبه های مختلف به ویژه از منظر تغذیه، پزشکی و دارویی بپردازیم. امید است مطلب حاضر در آگاهی بخشی اطلاعات عموم موثر واقع شود. اگر شما خواص دیگری از نارنگی می دانید که به آن اشاره نشده است، حتماً آن را با ما به اشتراک بگذارید.

در انتها از شما می خواهیم که ما را از دیدگاه های خود درباره خواص نارنگی، در قسمت نظرات بهره مند کنید.