آشنایی با کاشت درخت مرکبات:

حتماً شما هم این موضوع را تصدیق می کنید که هیچ چیزی شیرین تر از آن نیست که به حیاط خانه بروید و پرتقالی که با تازگی رسیده را از شاخه جدا کنید. این حس زیبا و لذت بخش می تواند با کاشت درخت مرکبات، در حیاط خانه شما تکرار شود. حال تصور کنید که این درختان را در باغی شخصی و به قصد باغداری کاشته اید. در آن صورت لذت برداشت این محصولات دوچندان خواهد شد.

کاشت نهال مرکبات؛ شاید به نظر سخت و دشوار بیایید، اما لذتی که در پرورش و برداشت میوه های آن وجود دارد اغلب بی مثال است. اگر شما قصد دارید در آینده ای نزدیک اقدام به کاشت درخت مرکبات، کنید تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید؛ چراکه نکات مهمی را برایتان جمع آوری کرده ایم.

آشنایی با کاشت درخت مرکبات

بیوگرافی خانواده بزرگ مرکبات:

خانواده مرکبات را با نام علمی (Rutaceae) و با اسم رایج (citrus) در دنیا می شناسند. این خانواده در گروه گیاهان بوته ای قرار دارند و درختچه هایی متراکم با شاخ و برگ بسیار را تشکیل می دهند. این خانواده در گروه درختان مثمر قرار دارد و در زمان گل دهی، شکوفه هایی بارنگ های سفید مایل به زرد یا ارغوانی خواهد داشت.

خانواده مرکبات گونه های مختلفی دارد که از مهم ترین آن ها می توان به پرتقال، نارنج، لیموشیرین، کامکوات، بالنگ، لیموترش، نارنگی و گریپ فروت اشاره کرد. همان طور که مشاهده کردید ارقام متفاوتی در خانواده مرکبات وجود دارد به همین دلیل بهتر است نحوه صحیح کاشت درخت مرکبات، را یاد بگیرید.

یکی از نکاتی که باید بدانید آن است که درختان مرکبات در زمان گل دهی شکوفه هایی با 4 تا 8 گلبرگ دارد که هرکدام از آن ها ممکن است از 4 تا 5 کاسبرگ تشکیل شده باشد. این گل ها شهد فراوانی دارند؛ به همین دلیل برخی از باغداران برای گسترش کار خود از زنبورداری در کنار باغ خود بهره می برند.

تاریخچه مرکبات

انواع روش کاشت درخت مرکبات:

اغلب درختان میوه مثمر را می توان به سه روش تکثیر و بعدازآن کاشت. این سه روش به شرح زیر است:

  • کاشت با استفاده از پرورش و جوانه زنی دانه ها
  • کاشت با استفاده از پاجوش ها
  • کاش با استفاده از نهال درخت موردنظر

در ادامه هرکدام از روش های کاشت درختان مرکبات را بیشتر توضیح می دهیم.

کاشت مرکبات با استفاده از دانه:

درختان مرکبات نیز مانند اغلب درختان مثمر، امکان پرورش با استفاده از دانه های میوه را دارند. مشکل بزرگی که در ارتباط با این روش کشت وجود دارد صبر و حوصله است. اگر قصد دارید این درختان را با استفاده از پرورش دانه بکارید باید حداقل 7 سال تا باردهی درختان صبوری کنید.

  1. برای کاشت درخت مرکبات؛ ابتدا هسته های مرکبات موردنظر خود را جمع آوری کنید.
  2. پس ازآن حدود 24 ساعت هسته ها را درون آب خیس کنید.
  3. به خاطر داشته باشید بزاق دهان قدرت پرورش و باروری هسته های را به صورت قابل توجهی از بین می برد.
  4. پس اگر قصد انتخاب هسته برای پرورش را برای کاشت درخت مرکبات دارید بهتر است قبل از میل کردن میوه، هسته ها را جدا کنید.
  5. پس ازآن که هسته در آب خیس خوردند آن ها را درون دستمال کاغذی بپیچید.
  6. دو الی سه روز دستمال را مرطوب نگه دارید و پس ازآن به آرامی و با احتیاط، پوست رویی دانه ها را جدا کنید. این کار بسیار حساس است و باید با احتیاط هر چه تمام تر انجام شود که به بخش نرم دانه آسیبی وارد نشود.
  7. پس از آن دانه ها را با فاصله 5 سانتی متری روی دستمال چیده و دستمال را تا می زنیم. بعدازآن تا زمانی که دانه ها جوانه بزنند، دستمال را مرطوب نگاه داشته و در مرحله آخر جوانه ها را درون گلدان بکارید.

اگر فرصت یا حوصله انجام این کارها را ندارید، روش ساده تری نیز وجود دارد. بعد از خیساندن دانه ها به مدت 24 ساعت، آن ها را درون خاک مناسب به فاصله 7 سانتی متری از یکدیگر بکارید. پس ازآن روی گلدان را پلاستیک تمیز بکشید و تا زمان جوانه زدن، مه پاشی کنید.

کاشت نهال مرکبات با دانه

کاشت درخت مرکبات با استفاده از پاجوش ها:

این روش بیشتر مناسب افرادی است که درختی از گونه مرکبات را در باغ یا حیاط خود دارند و می خواهند آن را گسترش بدهند. به دست آوردن پاجوش تنها از گیاه مادر ممکن است به همین دلیل ابتدا باید درختی مثمر و مقاوم را پیدا کنید. نکته ای که باید مدنظر قرار دهید این است که پاجوش ها در حکم فرزندان درخت هستند به همین دلیل شرایطی کاملاً مشابه مادر خود دارند.

یعنی اگر درخت موردنظر ثمر خوبی می دهد به  احتمال  زیاد، پاجوش نیز همین شرایط را دارد. به همین دلیل انتخاب درخت مادر اولویت داشتن درختی مناسب در آینده است.

برای جدا کردن پاجوش ها جهت کاشت درخت مرکبات، بهترین فصل زمستان و دقیقاً قبل از بیدار شدن درخت از خواب است.

  1. برای جدا کردن پاجوش ها از درخت مادر خاک اطراف تنه و پاجوش را به آرامی کنار بزنید.
  2. به خاطر داشته باشید بهتر است برای جلوگیری از آسیب کمتر از بیل و وسایل این چنینی استفاده نکنید.
  3. خاک را به اندازه ای کنار بزنید که ریشه های ظریف و نازک پاجوش را ببینید.
  4. بعد به کنار زدن خاک ادامه دهید که به ریشه های ضخیم مادر برسید.
  5. در این مرحله باید قیچی باغبانی یا هر وسیله ای که قرار است با استفاده از آن ریشه ها را جدا کنید ضدعفونی کرده و پس ازآن اقدام به جداسازی ریشه ها کنید.
  6. در مرحله آخر پاجوش جداشده را در گلدان مناسب بکارید و منتظر شوید که زمان کاشت درخت مرکبات شما درون خاک باغچه محیا شود.

کاشت مرکبات با پاجوش

روش کاشت نهال مرکبات:

بهترین روش برای داشتن این گونه از درختان کاشت نهال مرکبات است. کاشت این نهال ها نکاتی دارد که این نکات در مورد کاشت نهال های آماده شده با استفاده از دانه و پاجوش نیز صدق می کند. به همین دلیل قصد داریم در ادامه تمامی نکات کاشت مرکبات را با شما در میان بگذاریم.

کاشت درخت مرکبات چگونه است؟

اغلب تصور می شود که درختان مرکبات در ایران تنها در مناطق شمالی و جنوبی به درستی رشد می کنند. باید بگوییم که درختان مرکبات، رطوبت دوست هستند به همین دلیل رشد آن ها در مناطق شمالی و جنوبی کشور بیشتر است. این موضوع بدان معنا نیست که شما نمی توانید یک درخت مینیاتوری از مرکبات را در گلدان یا باغچه خانه خود در بقیه نقاط کشور داشته باشید.

ازآنجایی که اغلب افراد مایل هستند درخت مرکبات را در باغچه بکارند در ادامه با نکات مهم در کاشت این درخت آشنا خواهید شد.

روش کاشت درخت مرکبات

آیا کاشت درخت مرکبات در باغچه ممکن است؟

درختان مرکبات به نور کافی روزانه برای رشد مناسب نیاز دارند. اگر قصد کاشت نهال مرکبات، را دارید ابتدا نگاهی کلی به حیاط یا باغ خود بیندازید. بهترین مکان برای کاشت در موقعیتی قرار دارد که تمام  روز از نور خورشید روشن و نورانی است. به خاطر داشته باشید اگر بخشی از زمین در زمان هایی از روز در سایه قرار دارد اصلاً مناسب کاشت درخت مرکبات، نیست.

باغداری و مراقبت های لازم از آفات و بیماری های درختان مرکبات چگونه است؟

مرحله بعدی برای کاشت نهال مرکبات؛ انتخاب نهالی مناسب است. خرید نهال سرمایه گذاری پرسود است؛ چراکه در وهله اول در زمان شما حداقل به مدت 3 تا 4 سال صرفه جویی می کند و از طرف دیگر مراحل سخت و پر ریسک رشد اولیه را گذرانده است.

همان طور که می دانید نهال ها در سال های اولیه آسیب پذیری بیشتری دارند. پیشنهادی که اغلب باغداران در زمان خرید نهال به شما می کنند این است که به تنه و برگ های نهال دقت کنید. تنه و برگ ها در زمان کاشت درخت مرکبات، باید عاری از هرگونه بیماری و قارچ باشد.

علاوه بر آن هرچه نهال پر ریشه و بزرگ تر باشد، شرایط بهتری و راحت تری را برای شما در زمان کاشت فراهم می کند. هرچه ریشه ها بالغ تر باشند نهال شما زودتر در مکان جدید استقرار می یابد.

خاک مناسب کاشت درخت مرکبات چیست و باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

حفظ رطوبت خاک یکی از مهم ترین نکات محافظت از درختان مرکبات است. درختان این خانواده رطوبت را دوست دارند، اما از غرق شدن ریشه ها در آب لذت نمی برند. در زمان کاشت نهال مرکبات؛ باید حتماً از زه کشی اصولی و صحیح زمین اطمینان داشته باشید.

درصورتی که خاک به سرعت آب خود را از دست بدهد به احتمال زیاد برگ های درخت شما سریعاً پژمرده خواهد شد. از طرف دیگر درصورتی که خاک زه کشی نشده و آب را برای مدت زمان زیادی در خود نگه دارد، باید منتظر قارچ زدن ریشه های درخت عزیزتان باشید؛ به همین دلیل ایجاد ساختار مناسب خاک از مهم ترین مراحل کاشت درخت مرکبات، به شمار می رود.

خاک پرورش پر بازده مرکبات

شاید به نظر برسد که ریشه های نهال توانایی نگه داشتن درخت در هر عمقی از خاک را دارند. این موضوع اصلاً صحت ندارد. ریشه های نهال در زمان جابه جایی از گلدان به باغچه اندکی شوک زده می شوند. به همین دلیل باید عمق کاشته شده به  اندازه ای باشد که فشار خاک درخت را سرپا نگه دارد. بهترین عمقی و اندازه ای که می توانید برای نهال خود حفر کنید، دقیقاً اندازه گلدانی است که در آن قرار دارد.

ازآنجایی که ریشه ها هنگام کاشت درخت مرکبات، جوان و ظریف هستند بعد از حفر گودال بهتر است خاک اطراف آن را چک کنید. اگر خاک سفت و عاری از مواد موردنیاز درخت بود، گودال بزرگ تری حفر کنید. پس ازآن به میزان موردنیاز پیت ماس، پرلیت، ورمیکولیت و کمپوست را با خاک باغچه مخلوط کنید. اگر خاک هنوز هم خیلی سنگین است، مقدار بسیار کم از براده چوب را با این ترکیب مخلوط کنید. ترکیب به دست آمده را درون گودال حفر شدن بریزید و خاک را زیرورو کنید. درنهایت مجدداً فضایی به اندازه گلدان نهال را برای کاشت نهال مرکبات، موردنظر خود خالی بگذارید.

نکات لازم در کاشت درخت مرکبات:

اگر از هر باغداری بپرسید، فوت کوزه گری کاشت مرکبات، در این مرحله خلاصه می شود.

  1. ابتدا به اندازه کافی آب به نهال بدهید که برای خارج شدن از گلدان (مهد نهال) آماده شود. سپس نهال را از پایین ترین بخش تنه گرفته و چند ضربه به انتهای گلدان آن زده و به آرامی گلدان را از نهال جدا کنید.
  2. برای کاشت نهال مرکبات، در این مرحله باید اندکی خاک دور ریشه ها را سبک کنید. حتی برخی از باغداران بر این عقیده هستند که اگر ریشه های بدون خاک را درون گودال بکارید بهتر نیز هست؛ درهرحال تصمیم با شماست. پیشنهاد ما این است که تنها به سبک کردن بخشی از خاک اطراف ریشه اکتفا کنید.
  3. به خاطر داشته باشید اگر بخشی از ریشه ها در زمان جداسازی از گلدان شکست یا آسیب دید، حتماً قبل از کاشت درخت مرکبات، آن ها را جدا کنید.
  4. اگر بخشی مریض یا قارچ زده نیز در ریشه های مشاهده کردید، آن بخش ها را نیز حذف کنید.

نحوه کوددهی درخت مرکبات:

حال که ریشه های نهال شما برای کاشت آماده است، زمان آن رسیده که به آرامی درون خاک قرار گیرد. به صورتی نهال را درون گودال قرار دهید که تمامی ریشه درون گودال باشد. در زمان کاشت درخت مرکبات، مطمئن شوید که در مرکز گودال قرارگرفته و کج نشده باشد.

در این مرحله سوراخ را با خاکی که از روی ریشه ها کم کردید بپوشانید. اگر بخواهید می توانید اطراف نهال را ماچ پاشی کنید، اما مراقب باشید که به هیچ وجه مالچ را به تنه نهال نمالید. بهترین فاصله برای پاشیدن مالچ در فاصله 30 سانتی متری از تنه است.

از دیگر نکات مهم کاشت درخت مرکبات قرار دادن تکیه گاه مناسب نهال است. بعد از کاشت نهال اگر متوجه شدید که برای استقرار ریشه به تکیه گاهی مناسب نیاز دارد، حتماً آن را در کنار تنه قرار دهید. از طرفی دیگر به دلیل بوی مطبوع این گونه درختان، جوندگان زیادی مایل هستند که از تنه آن ها به عنوان غذا استفاده کنند؛ به همین دلیل شاید بخواهید تا زمانی که تنه درخت آسیب پذیر است، از محافظ برای آن استفاده کنید.

روش کوددهی برای کاشت مرکبات

نحوه آبیاری نهال با کاشت درخت مرکبات چگونه است؟

آبیاری اصولی یکی از ارکان مهم داشتن درخت مرکبات سالم است. بهتر است در زمان خرید نهال مرکبات، نیاز آبی نهال را از صاحب نهالستان جویا شوید. این افراد مطابق با شرایط آب و هوایی منطقه و نیاز نهال بهترین پیشنهاد را به شما می دهند. بهتر است در هفته اول کاشت مرکبات، نهال را دو الی سه بار آبیاری کنید. در هفته های آینده نیز دو بار آبیاری باید کافی باشد.

نکته مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که درختان مرکبات، آبیاری عمیق را به آبیاری سطحی ترجیح می دهند. زمانی که خاک پای درخت حدوداً تا ارتفاع 15 الی 20 سانتی متری خشک بود بهتر است مجدداً آبیاری کنید. اگر بعد از کاشت درخت مرکبات، برگ های نهال شما بعد از مدتی پژمرده شدند، بدان معنا است که به اندازه کافی آبیاری نمی کنید.

اگر برگ ها بعد از مدتی زردرنگ و فنجانی شکل شدند، بدان معنا است که بیش ازحد آبیاری کرده اید. البته شرایط اقلیمی منطقه، آب وهوا و فصول سال نیز در میزان آبیاری درخت نقش مهمی دارند.

جمع بندی نهایی در رابطه با کاشت درخت مرکبات:

کاشت نهال مرکبات؛ یکی از لذت بخش ترین فعالیت های باغداری محسوب می شود. این درختان قابلیت پیوند خوردن با گونه های مختلف خود را دارند. علاوه بر آن اگر به  خوبی از آن مراقبت شود تا سال ها محصولی خوبی را در اختیار شما قرار می دهند. اگر در ارتباط با کاشت مرکبات، تجربیات مفیدی دارید، حتماً آن را با ما در میان بگذارید.

برای آشنایی بیشتر با نحوه کاشت درخت مرکبات و چگونگی خرید، شماره های نهالستان آریال نهال تماس بگیرید.