راهنمای جامع کاشت درخت پرتقال:

میوه پرتقال در صدر پرفروش ترین های پاییزی قرار داشته و با رنگ نارنجی و شکل جذاب خود، دوستداران بسیاری دارد. حالا سؤال این است، آیا از نحوۀ کاشت درخت پرتقال، و شرایط نگهداری آن اطلاع دارید؟ آیا می دانید که به چه صورت می توانید عملکرد درخت را افزایش داده و شرایط لازم برای باردهی مطلوب آن را فراهم نمایید؟

این میوه که دارای خواص بسیار است، از خانواده مرکبات بوده و در مناطق مختلف ایران رشد کرده و کاشته می شود. مرکبات برای رشد خود به آب و هوای مرطوب و گرمسیری و نیمه گرمسیری نیاز دارند، به همین دلیل در بسیاری از مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر ایران به خوبی رشد می کنند.

برای کسب اطلاعات بیشتر از چگونگی کاشت درخت پرتقال، در این مقاله با ما همراه باشید.

آشنایی با کاشت درخت پرتقال

بیوگرافی درخت پرتقال:

به خوبی می دانیم که گیاهان مختلف نیاز به شرایط آب و هوایی و شرایط رشد و نمو متفاوت دارند و رعایت این نکات و همچنین توجه به مراقبت های لازم که در ادامه به آن خواهیم پرداخت، می تواند در رشد مناسب گیاه و افزایش باردهی و عملکرد آن تأثیر مثبت و مؤثری داشته باشد.

درخت پرتقال با نام علمی Citrus sinensis از راسته افراسانان و از تیره سدابیان و از سردۀ مرکبات است. این درخت که از جملۀ درختان میوه به حساب می آید، شاخ و برگی همیشه سبز و گل هایی سفید رنگ داشته و معمولاً ارتفاع درختان پرتقال به 5 تا 1 متر می رسد.

کاشت درخت پرتقال بیشتر در مناطق دارای آب و هوای معتدل تا گرمسیری انجام می شود، میوه این درخت طعم بسیار مطلوبی داشته و انواع گوناگونی دارد. این میوه که به سرما حساس است، تحمل زمستان سخت و سرمای شدید را ندارد.

انواع روش کاشت پرتقال:

کاشت درخت پرتقال؛ روش های مختلفی دارد، از جمله؛ نهال پرتقال، کاشت دانه و قلمه زدن. بهترین شیوه تولید نهال پرتقال، قلمه زدن است؛ چرا که نهال مقاوم تر و سالم تری به دست می دهد. نهال هایی که از طریق کاشت دانه ایجاد می شوند، عموماً ضعیف بوده و رشد خوبی نداشته و معمولاً با پوسیدگی ریشه از بین می روند.

انواع روش کاشت پرتقال

کاشت درخت پرتقال چگونه است؟

همانطور که گفتیم، بهترین روش کاشت پرتقال، قلمه زدن است و نهال هایی که با این شیوه تولید شده و کاشته می شوند، از کیفیت و سلامت بهتری برخوردارند. برای کاشت نهال پرتقال؛ می بایست گودالی به عمق 00.5 متر تا 1 متر ایجاد کرده و مخلوطی از ماسه، کود حیوانی و خاکی که حاوی برگ های پوسیده است را برای داخل گودال استفاده نمود. نکته مهم اینکه درخت پرتقال، اگرچه رطوبت هوا را دوست دارد، اما جمع شدن آب اطراف ریشه، باعث پوسیدگی آن می گردد؛ لذا باید از کاشت عمیق نهال خودداری کرد.

فاصله کاشت درخت پرتقال و نکات لازم برای کاشت:

درخت مرکبات از گونه درخت هایی هستند که فاصلۀ نزدیک به هم را دوست نداشته و باید جهت دریافت نور و مواد مغذی کافی، با رعایت فاصلۀ مناسب کاشته شوند. اگرچه با انجام هرس به موقع و صحیح، می توان رشد شاخ و برگ های درخت پرتقال را کنترل کرد، اما همواره بسته به شرایط اقلیمی و آب و هوایی، می بایست حداقل 3×3 متر تا حداکثر 8×8 متر را در مزارع تجاری پرتقال، در نظر گرفت.

امروزه بسیاری از باغداران، طرفدار درختکاری متراکم بوده و ترجیح اما باید در حین کاشت درخت پرتقال، به شرایط آب و هوایی و اقلیمی توجه داشت. در مناطق معتدل که رطوبت زیادی وجود دارد، کاشت انبوه و متراکم باعث می شود تا آفات قارچی زیاد شود.

از سوی دیگر، در مناطقی که گرما بیشتر بوده و رطوبت کمتر و یا احیاناً هوا سردتر، نزدیک بودن درختان باعث جلوگیری از سرمازدگی درختان می گردد. البته باید در نظر داشت که، فاصلۀ کم نیاز به غنای بیشتر خاک از جهت مواد غذایی و املاح دارد.

فصل مناسب کاشت نهال پرتقال چه فصلی است؟

معمولاً کاشت درخت پرتقال؛ مانند دیگر نهال ها، در اواخر دورۀ سرما ترجیح داده می شود. در مناطقی که سرمای زمستانۀ شدید وجود دارد، توصیه می گردد تا در اواخر زمستان یا اوایل بهار، نهال پرتقال کاشته شود، ولی در مناطقی که زمستان ملایم است، می توان در فصل پاییز نیز یا حتی در زمستان نیز این کار را انجام داد. در مناطق شمالی ایران، به طور معمول، مرکبات از اواخر پاییز تا اوایل بهار کاشته می شود، البته اواخر زمستان در این مناطق مناسب تر است.

به عنوان مثال در مناطقی که در بهار بادخیز است، کاشت پرتقال در فصل بهار ترجیح داده می شود. یا در مناطقی که زمستان خیلی سرد است، ممکن است گیاهچه در زمستان دچار یخ زدگی شود، به همین دلیل، کاشت پاییزه، ترجیح داده می شود.

فصل کاشت نهال پرتقال

آیا کاشت درخت پرتقال در باغچه ممکن است؟

هر درختی از جمله درخت پرتقال، شرایط رشد و نگهداری خاص خود را دارد و در صورتی که این شرایط لحاظ شود، این امکان وجود دارد تا آن درخت یا نهال را در باغچه نیز پرورش داد. توجه به نور و خاک مناسب، در کنار دما و آبیاری صحیح از مواردی است که می بایست در کاشت پرتقال، به آن توجه کافی داشت.

باغداری و مراقبت های لازم از آفات و بیماری های درختان پرتقال چگونه است؟

درخت پرتقال یکی از درختان حساس به سرما بوده و بهترین عملکرد را در دمای 32 درجه به بالا دارد. همچنین نیاز به تابش نور آفتاب دارد و در شرایط دریافت نور خورشید، رشد خوبی خواهد داشت. یکی از موضوعاتی که نیاز به توجه ویژه برای کاشت درخت پرتقال دارد، پوسیدگی ریشه است که معمولاً در اثر آبیاری زیاد اتفاق می افتد.

علاوه بر آن باید توجه داشت که رطوبت بسیار بالا، خطر بروز بیماری های قارچی را افزایش می دهد.

یک اصل بسیار مهم در باغداری این است که توجه کافی به سلامت درختان و هرس و کوددهی و دوری از آبیاری ناصحیح، به سلامت درختان کمک قابل توجهی خواهد کرد.

خاک مناسب کاشت درخت پرتقال چیست و باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

خاک، یکی از عوامل بسیار مهم در رشد و نمو درختان است که مواد مغذی و املاح لازم را در اختیار آن ها قرار می دهد. توجه به خاک و مواد موجود در آن، به سلامت نهال پرتقال کمک بسیاری می کند؛ به گونه ای که یکی از اصلی ترین راه ها برای مبارزه با آفات است.

نکته ای که باید در کاشت پرتقال، رعایت کرد، استفاده از خاکی است که زهکش مناسب داشته باشد. خاک نیمه سبک شن و رس با PH بین 7 تا 8 بهترین خاک جهت رشد درخت پرتقال است. خاکی که زهکش مناسب نداشته باشد، با نگهداری آب در خود باعث پوسیدگی ریشه می گردد. تلفیقی از ماسه، خاک برگ، خاک رس و کود دامی، بهترین خاک جهت کاشت درخت پرتقال است.

نحوه آبیاری نهال و درخت بالغ پرتقال چگونه است؟

گفتیم که درخت پرتقال با اینکه رطوبت هوا را دوست دارد، اما جمع شدن آب در ریشه منجر به پوسیدگی آن می گردد؛ از همین رو باید به آبیاری توجه ویژه داشت. درخت پرتقال در فصل رویش، به آبیاری منظم نیاز داشته و آبیاری منظم در کیفیت میوۀ ان تأثیرگذار است، ولی در پاییز نیاز به آبیاری ندارد.

همچنین با کاشت درخت پرتقال نیازی به آبیاری عمیق نبوده؛ آبیاری تا عمق 5/2 تا نهایتاً 4 سانتی متری از سطح خاک، کافی است. نهال پرتقال نیاز کمتری به آب دارد؛ به طور معمول، پوسیدگی ریشه بیشتر در سال اول و دوم کاشت پرتقال، اتفاق می افتد و باید با خودداری از آبیاری زیاد از بروز آن جلوگیری کرد.

قلمه زدن برای کاشت درخت پرتقال چگونه صورت می پذیرد؟

یکی از بهترین روش های تولید و کاشت نهال پرتقال، قلمه زدن است. قلمه زدن اصولی دارد که می بایست برای حصول نتیجه مناسب رعایت شود. برای قلمه زنی در پرتقال، از یک شاخه جوان از گیاه اصلی استفاده می شود که ریشه دار می گردد.

اول اینکه قلمه در اوایل یا اواسط دوره استراحت از گیاه اصلی یا مادر جدا شود و دوم اینکه تا جایی که مقدور است، قلمه باید بیشترین میزان ذخیرۀ مواد غذایی را در خود داشته باشد که تا هنگام ظهور و ایجاد ریشه های جدید خود، تاب آورده و اصطلاحاً بگیرد.

نحوۀ کوددهی درخت پرتقال؛ بهترین کودهای شیمیایی و حیوانی کدامند؟

برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز گیاه، یکی از روش های مرسوم استفاده از کود است. همیشه به تمام باغداران توصیه می گردد که برای اطلاع از املاح و مواد مغذی مورد نیاز درون خاک در هنگام کاشت درخت پرتقال، و قبل از کوددهی، خاک را آزمایش کرده و از کمبودهای آن مطلع شوند. یا اینکه با آزمایش تعدادی از بر گ های درختان از نیاز آن ها باخبر شوند.

معمولاً استفاده از دو نوع کود دامی و شیمیایی برای درخت پرتقال توصیه می گردد. استفاده از دو کود اوره و ازت برای درختان پرتقال توصیه می شود که در سه نوبت نیمه اول فروردین، نیمه دوم فروردین و نیمه دوم اردیبهشت از کود ازت استفاده کرد.

کود اوره را نیز به میزان 13 گرم برای هر درخت بالغ در نظر گرفت که از نیمۀ اسفند تا اول تیر ماه، هر دو هفته یک بار به میزان معین استفاده نمود. علاوه بر آن، مصرف کود حیوانی نیز در اسفند ماه پیشنهاد می گردد.

کوددهی برای پرورش بهترین پرتقال

شایع ترین بیماری و آفاتی که با کاشت درخت پرتقال پیش می آید:

اگر بخواهیم بیماری های مرکبات را که پرتقال از این خانواده است، دسته بندی نماییم، می توانیم آن ها را به سه گروه تقسیم بندی کنیم:

  • بیماری های ویروسی (لپروز – تریستزا)
  • بیماری های قارچی (لکه سیاه – نماتد)
  • بیماری های باکتریایی (شانکر – میوه سبز)

علاوه بر بیماری های ذکر شده، آفات گوناگونی نیز وجود دارند که درخت پرتقال و دیگر مرکبات را گرفتار می کنند. مواردی مانند:

  • کنه ها؛ کنه قرمز، کنه زنگ مرکبات، کنه شرقی یا کنه مرکبات جنوب
  • شپشک ها؛ شپشک سپردار، شپشک نرم، شپشک سیاه، شپشک بالشتک
  • شته ها؛ انواع مختلف کنه؛ قرمز، قهوه ای، زرد، مشکی، سبز، خاکستری
  • پروانه مینوز برگ مرکبات؛ خیلی جدی نبوده و بیشتر، درختان جوان را مورد هجوم قرار می دهد.
  • نرم تنان؛ یکی از اصلی ترین نرم تنان، حلزون است که پوست میوه را می جود.
  • تریپس مرکبات؛ حشرات کوچکی هستند که در دورۀ بلوغ خود به شاخه ها و میوه ها حمله کرده و با سوراخ کردن میوه، لکه های زخم قهوه ای یا خاکستری رنگ عمیقی را روی میوه برجا می گذارند.

آفات پرتقال

با مراجعه به افراد متخصص، می توان از آفت کش ها و قارچ کش های مناسب جهت مبارزه با این بیماری ها و آفات استفاده کرد.

چند نوع هرس داریم و هرس درخت پرتقال چگونه انجام می شود؟

یکی از کارهایی که به حفظ سلامت و افزایش عملکرد بعد از کاشت درخت پرتقال، کمک بسیار زیادی می کند، به کارگیری هرس و استفاده از هرس اصولی و صحیح در زمان مناسب و با روش درست آن ها است. به طور کلی هرس با دو هدف افزایش فعالیت زایشی و رویشی درخت صورت می گیرد.

اهدافی که در هرس درختان و علی الخصوص درختان پرتقال مدنظر است، بدین ترتیب است:

  • حذف شاخه های خشکیده و بیمار
  • ایجاد فرم درست و صحیح در درخت
  • تقویت قوای درخت
  • مبارزه با آفات و بیماری ها
  • افزایش عملکرد درخت و بهبود کیفیت میوه های آن
  • جلوگیری از وقوع سال آوری در درختان

برای درختان پرتقال سه نوع هرس انجام می شود:

  • هرس فرم؛ در سال های اول بعد از کاشت درخت پرتقال برای حذف شاخه های زائد و کنترل ارتفاع و رویش سرشاخه ها انجام می شود.
  • هرس احیاء؛ با سربرداری و کاهش شاخه ها باعث افزایش بهره وری اقتصادی و جوان سازی درختان قدیمی می شود.
  • هرس باردهی؛ با هدف تحریک درخت به رشد مناسب و افزایش باردهی آن، شاخه های جانبی و زائد و شاخه های خشک و آفت زده در تاج درخت حذف می گردند و در صورت نیاز، شاخه های بارده نیز کم می شوند.

معرفی انواع ارقام خارجی و ایرانی برای کاشت درخت پرتقال؟

پرتقال مانند هر میوه دیگری انواع مختلفی دارد. ازجمله: پرتقال تو سرخ، بیروتی، والنسیا، مارس، واشنگتن، تامسون، تاروکو، شهسواری، آتوود، هاملین، بروهن، مکزیکی، پارسون، کروسی، شموطی و دیگر انواع است که این ارقام جزء انواع شناخته شده تر هستند.

انواع ارقام پرتقال

خواص و ویتامین های پرتقال چیست؟

می توان گفت بسیاری از ما پرتقال را با آن رنگ نارنجی به ویتامین C به خصوص برای افزایش قوای بدن در شرایط سرما خوردگی می شناسیم. با کاشت درخت پرتقال، میوه ای پر طرفدار که هم برای مردم جنبه دارویی و هم خوراکی داشته، تولید می کنید.

پرتقال با داشتن طعم ترش و شیرین، ویتامین های زیادی در این میوه وجود دارد که نمی شود به راحتی از آن چشم پوشی کرد. پرتقال با داشتن ویتامین سی، سیستم ایمنی را تقویت کرده و از سلامت قلب و عروق، پوست محافظت کرده و در مبارزه با بیماری هایی نظیر سرطان مؤثر است.

جمع بندی نهایی در رابطه با کاشت درخت پرتقال:

پرورش و کاشت نهال پرتقال، نیاز به توجه دقیق به نیازمندی های این گیاه داشته و باید تمام نکات از جمله مساعد سازی خاک و آبیاری صحیح که در این مقاله به آن پرداخته شد، رعایت شود. این میوه پرطرفدار و پرخاصیت، بازار بسیار خوبی در سراسر دنیا داشته و بهره وری اقتصادی بالایی نیز دارد.

برای رفع ابهامات در مورد کاشت درخت پرتقال و خرید با کارشناسان نهالستان آریا نهال تلفنی در تماس باشید.